संकष्टी चतुर्थी व्रत: विधी, साहित्य आणि कथा
गणपतीचा उपवास, चंद्रदर्शनानंतर सोडतात.
पुढील तारखा
| संकष्टी चतुर्थी | कार्तिक वद्य चतुर्थी | |
| संकष्टी चतुर्थी | मार्गशीर्ष वद्य चतुर्थी | |
| संकष्टी चतुर्थी | पौष वद्य चतुर्थी | |
| संकष्टी चतुर्थी | माघ वद्य चतुर्थी | |
| संकष्टी चतुर्थी | फाल्गुन वद्य चतुर्थी | |
| संकष्टी चतुर्थी | चैत्र वद्य चतुर्थी |
नवी दिल्लीच्या तारखा. तारखा आणि वेळा शहराच्या सूर्योदयावर अवलंबून असतात आणि इतरत्र एका दिवसाने बदलू शकतात. ॲप तुमच्या शहरासाठी त्या काढते.
पूजा विधी
- सकाळी संकल्प करून दिवसभर उपवास करा.
- संध्याकाळी गणपतीची दुर्वा, लाल फुले, रोळी आणि मोदक किंवा लाडूने पूजा करा.
- संकष्टीची कथा वाचा आणि गणपतीची आरती म्हणा.
- चंद्रोदयाला पाणी, दूध आणि अक्षतांनी चंद्राला अर्घ्य द्या.
- ढगांमुळे चंद्र दिसत नसल्यास, वर दाखवलेल्या चंद्रोदयाच्या वेळी त्याच्या दिशेकडे तोंड करून अर्घ्य द्या.
पूजा साहित्य
- दुर्वा
- मोदक किंवा लाडू
- लाल फुले
- रोळी (कुंकू)
- अक्षता (अखंड तांदूळ)
- अर्घ्यासाठी दूध आणि पाणी
- दिवा, तूप आणि कापसाच्या वाती
- उदबत्ती
व्रत कथा
एकदा शिव-पार्वतीने आपल्या मुलांना जगाभोवती प्रदक्षिणेची शर्यत लावली. कार्तिकेय मोरावर बसून निघाले, पण गणपतीने फक्त आई-वडिलांभोवती प्रदक्षिणा घातली आणि म्हणाले की तेच त्यांचे संपूर्ण जग आहेत. प्रसन्न होऊन शिवाने आशीर्वाद दिला की प्रत्येक पूजेत सर्वप्रथम, विघ्नहर्ता म्हणून त्यांची पूजा होईल. संकष्टी म्हणजे संकटांतून मुक्ती: या चतुर्थीला उपवास करून चंद्रोदयाला त्यांची पूजा करणारे संकटे दूर होण्यासाठी प्रार्थना करतात. प्रत्येक महिन्याच्या संकष्टीची स्वतःची कथाही आहे.
उपवास कसा सोडावा
चंद्रदर्शन करून अर्घ्य दिल्यावर गणपतीच्या प्रसादाने उपवास सोडा.