एकादशी व्रत: विधी, साहित्य आणि कथा
विष्णूंचा दिवस, महिन्यातून दोनदा. सहसा धान्य आणि भात वर्ज्य.
पुढील तारखा
| रमा एकादशी | पारण: शुक्र, 6 नोव्हेंबर, सकाळी 6:36 – सकाळी 8:47 | |
| प्रबोधिनी (कार्तिकी) एकादशी | पारण: शनि, 21 नोव्हेंबर, दुपारी 1:10 – दुपारी 3:17 | |
| उत्पत्ती एकादशी | पारण: शनि, 5 डिसेंबर, सकाळी 6:59 – सकाळी 9:04 | |
| मोक्षदा एकादशी | पारण: सोम, 21 डिसेंबर, सकाळी 7:09 – सकाळी 9:13 | |
| सफला एकादशी | पारण: सोम, 4 जानेवारी, सकाळी 7:14 – सकाळी 9:19 | |
| पौष पुत्रदा एकादशी | पारण: मंगळ, 19 जानेवारी, दुपारी 1:35 – दुपारी 3:42 |
नवी दिल्लीच्या तारखा. तारखा आणि वेळा शहराच्या सूर्योदयावर अवलंबून असतात आणि इतरत्र एका दिवसाने बदलू शकतात. ॲप तुमच्या शहरासाठी त्या काढते.
पूजा विधी
- दशमीच्या संध्याकाळी सूर्यास्तापूर्वी भाताशिवाय साधे सात्त्विक जेवण घ्या.
- एकादशीच्या सकाळी स्नान करून भगवान विष्णूसमोर उपवासाचा संकल्प करा.
- विष्णूला पिवळी फुले, तुळस, चंदन, फळे आणि पंचामृत अर्पण करा आणि दिवा लावा.
- "ॐ नमो भगवते वासुदेवाय" जपा किंवा विष्णुसहस्रनाम वाचा, आणि त्या दिवसाची कथा ऐका.
- एकादशीला तुळस तोडू नका; पाने आदल्या दिवशी तोडून ठेवा.
- अनेक कुटुंबे भजनांसह रात्री जागरण करतात.
पूजा साहित्य
- तुळशीची पाने (आदल्या दिवशी तोडलेली)
- पिवळी फुले
- चंदन (गंध)
- पंचामृत: दूध, दही, तूप, मध, साखर
- प्रसादासाठी फळे
- दिवा, तूप आणि कापसाच्या वाती
- उदबत्ती
व्रत कथा
मुर नावाचा राक्षस देवांना त्रास देत होता, आणि भगवान विष्णूंनी त्याच्याशी दीर्घकाळ युद्ध केले. विष्णू एका गुहेत विश्रांती घेत असताना मुराने तलवार उगारली, तेव्हा विष्णूंच्या शरीरातून एक तेजस्वी देवी प्रकट झाली आणि तिने त्याचा वध केला. प्रसन्न होऊन विष्णूंनी तिचे नाव एकादशी ठेवले आणि वर दिला: जो तिच्या दिवशी उपवास करील तो पापमुक्त होईल. वर्षातील प्रत्येक एकादशीची स्वतःची कथाही आहे.
उपवास कसा सोडावा
विष्णूंना नैवेद्य दाखवून, वर दाखवलेल्या पारण्याच्या वेळेत द्वादशीला उपवास सोडा. अनेक जण तुळशीच्या पाण्याच्या घोटाने सुरुवात करतात.